Homeاراءشؤون وشجون ايزيدية : عزيز شمو إلياس

شؤون وشجون ايزيدية : عزيز شمو إلياس

تأملات ايزيدية

١

مراسيم قديمة..
حسبما سمعته من أحاديث المسنيين من العشيرة الهويرية الايزيدية التي تسكن غالبية أبناءها حاليا قرى ديرابونا وفيشخابوور وقضاء سيميل حيث كان موطنهم القديم (زۆزان باکوور – جنوب غرب تركيا الحالية) لكن للاسف لم يبق لهم أثر يذكر نتيجة حملات الابادة التي تعرضوا لها عام (١٨٨٠) م في موطن ابائهم واجدادهم على طرفي نهر دجلة بمحاذاة الحدود الحالية (مثلث عراق – سوريا – تركيا).
قديما كانت سنجق ( تاووس حلب) تزورهم وليست سنجق شنكال كما الان وكانت جولة طاووس بين الهويرية تستغرق عدة ايام وكان لها اكثر من (قۆناغ)، من المراسيم المتبعة في جولة طاووس بين أبناء العشيرة الهويرية عادة قديمة تعود لايام الولي الصالح (شيخمند پسێ شێفه خرێ ئێزدین میر) الباشا على حلب حيث يكرم (بنەمال یان ئوجاغ) الكبير من ذوي العائلة التي استظافت الطاووس (خوەیێ قۆناغا تاووس مێڤانکری) ب(دەمیر) عبارة عن لبس ايزيدي تراثي خاص بالرجال من الوجهاء والشخصيات الاجتماعية لغاية الان، للاسف طقس مقدس ايزيدي اخر بحكم النيسان وأصبح من الذكريات ..
حديث ذو صلة عن شان وشجن ايزيدي اخر له علاقة بما خلفته عصابات داعش الارهابي من جرائم بحق الإنسانية في حملتهم الأخيرة ( حملة الابادة ضد أبناء الديانة الايزيدية والمدنيين في شنكال خاصة أب ٢٠١٤م..).
القصة او الحدث من أوروبا وبالتحديد في المانيا حيث أصدر القضاء الالماني الحكم بالسجن المؤبد على داعشي (كوردي عراقي) وعلى زوجته ١٠ سنوات سجن لاستعبادهم طفلين أيزيديين من شنكال.

2

الفساد ومواضيع أخرى لا صلة ..

بعد تخرجي من الكلية مباشرة دخلت الجيش (الخدمة العسكرية) صنف المشاريع العسكرية، اثناء خدمتي تغير أكثر من امر لوحدتنا ( مقر المهندس المقيم لمعسكر صلاح الدين ).
أحدهم كان بأسم رائد سالم من الموصل (كان يصوم ويصلي ويتظاهر بأنه إنسان نزيه جدا) كان يحاسبنا نحن الجنود حتى في حالة ركوب سيارة المقاول او تناول الغداء على حسابه في حالة تواجدنا ساحة العمل أو تاخرنا..
بعد أن شكلت عليه مجلس تحقيقي ووصول معلومات مؤكدة له حصة (نسبة) معينة من كلفة المشروع..
هل يعقل كل هذا..؟
تصور اعداد الفاسدين وسارق المال العام في العراق واقليم كوردستان العراق..؟!.
علما ان السيد (عدنان جميلي) يعد من صنف الاسماك ذا حجم صغير (وزن الذبابة).. أما الحتيان والديناصورات حدث بلا حرج، كلما في الأمر ان الحكومة منشغلة وبصدد صنع شبكات صغيرة الفتحات والمنافذ يمنع التسريب والخلاص، وشركات معينة تجهز (سنارات صيد خاصة) وفي منتهى الدقة لصيد من بعيد.. ؟!.

– قرار صائب وفي محله يعيد الهيبة للعلم والشهادات، في نية السيد رئيس وزراء العراق منع افتتاح الجامعات والمعاهد الأهلية بعد الآن.

– هنا لا يسعني غير قول :
” الف مبروك بالرفاه والبنين..”
عن زواج ال روبوت الصيني (روبرت وماتيلدا) اتحدث

٣

جڤاکا ئێزدیان
(٣٧-١٠٠)

شەڤبێری..

چاخێ لاسۆ ب ژۆرکەڤتی، بەری سلاڤێ بکەت ورونێت ئێکسەر خودێدای گۆتێ :
” خودێ خێرکەت، توو گیرۆ بووی، ب ڕاستی ئەز ژ جڤاتێ دپرسیم ئەسەحیا نەهاتنا تە، برا.. جڤات ب تە خۆشە، توو سوهبەتان گەرموگوڕ دکەی وشەڤبێریێت مە خۆش دکەی، توو گەلەک ب خێرهاتی.. “.
وی بالگیکا دناڤبەرا خۆ وئەلیاسی پچەکێ پالددا وجیێ وی ڤەدکر..
جڤات یە بێ دەنگ بو بەری ئەو بێت وکو ئەو هات ژی بۆ چەند چرکان دیسا ب بێدەنگی دما..
دنشکێڤە “لاسۆ”ى بەرێ خۆ ددایێ ودگۆتێ :
” وێ رۆژێ من تشتەک گوهلێبو، توو کەنگی چۆبووی باژێر (موسل)..? “.
بەری خودێدا بەرسڤ بدەت، لاسۆ بەردەوام دبو :
“توو ب میر –ئێزدینەمیر- کەى توو ب دەڤێ خۆ دێ بۆ مە ڤەگێری یا ب سەرێ تە هاتی دگەل مێرکێ موسلی، وێ رۆژێ ب خودێ ل بیرا من نائێت کی بو ل رەخا چایخانێ جهێ کۆمبوونا مە یا هێڤاری بەحس دکر، توو ب خودێ کەی توو دێ بۆ مە بێژی.. وی جوامێری شاخ ژێ دبرن، ب ڕاستی سەرنج راکێش بو تشتێ وی دگۆت.. “.
مام خودێدای گۆت :
” گەلی جوامێرا ما ئەز چی بێژم وچی نە بێژم.. هەیه و هەیهوو.. سەرێ کەچەل دبن کومکی دا باشە.. “.
تەڤایا ئامادەبوویێت جڤاتێ ژێ دخوەست سەرهاتیا ب سەری هاتی بۆ وان ڤەگێرت بێی کێم وزێدەیی..”.
وی دوو سێ جارا ل ئۆفێنیا دا، پاشی ژی ب همەهمە گۆت :
” گەلی جوامێرا سەرهاتی درێژە ودەم پچەکێ درەنگە..ئوون چی دبێژن بلا سەرهاتیا من بۆ شەڤبێریا سەڤەکا دن بت..? “.
دیسان جوامێرێت جڤاتێ ژێ دخواستن ڤە بۆ وان
سەرهاتیا د ناڤبەرا وی مێرکێ موسلی دا روودای بێژت.. کا چاوا و ب چی ڕووی هەتا وی خۆ ژ دەستێ وى بێقرارى قۆرتال کری…
ئەو بو کو وی دەست ب ئاخڤتنێ کر شەڤبێریا وان گەرم وخۆش دبو – هەر چەند وەکو مە پێشیێ ئامەژە پێکری دەم ژى پچەک دەرەنگ بو – بەلێ پا دێمێ هەمووان دبشکورى وگەش دبو دەمێ سێ چار جاران وی گۆت وڤەگۆت :
“هۆل هۆلا تاووسی مەلەکە..”
هەلبەت چاخێ ل تەنگاڤیا ب هانا مرۆڤێ ئێزدى یێ نیاز پاک وپاقژ وخاوێن تێت، دوبارە “لاسۆ”ى “خودێدا” ددا سوندێ بۆ جڤاتا پیرى (خودانێ مالێ) چى ب سەرى هاتى بۆ وان ڤەگێرت …
“خودێدا”ى گۆت :
” باوەڕکەن گەلی جوامێرا.. پیر ئەزبەنی ب دەستووری تە بت، بەری هەیامەکێ من قەستا باژێرێ موسل کڕ بۆ کرینیا هندەک پێتڤیێت مالێ، ل ناڤا دکانێ، ل هوندر زرلامەک رونشتى بو … دیار بو عەرەبێ گوندان بو د بنیات دا، چەفتى یە ل سەرى ئالاند بو، حەنشەلەک قەلەو وقوت وەکو ئێکانێ بەرازى، کو ئەو پشتراستبو ئەز ئێزدیمە چاخێ خودانێ دکانێ پێشوازیا من کڕی و ب خێرهاتنا من کڕی، ب ڕاستی ژمێژ بو چی دەمێ ئەز چۆبام موسل ومن تشت کریبانە من قەستا وی دکر، دکاندارەک ب مروەت بو، هەر ئێک سەر دینێ خۆ دیار بو دیندار وجوامێا بو، کو مێرکێ رونشتی زانت ئەز ئێزدیمە، هەر ل من رێنی ووی چاڤێت خۆ سەر من رانەکرن، پاشی ژ دکانێ دەردکەڤت، من ددیت دچۆ کنارێ خواری دکانێ ودسەکنی، توو بێژی ل بەندا ئێکی بو، بەردەوام ل ڤی خۆ وویالی خۆ درێنی، کو من بازارا خۆ خلاس دکر من گۆتە کریڤێ خۆ خودانێ دکانێ بلا دەغەلێت من کڕین ل جەم تە بن ئەزێ هەرم رەخا دنا سوکێ با پنی دۆز وهن تشتێت دن ژی مانە مالێ خواستینە ئەزێ هەرم بجهکەم.. من خاترا خۆ دخوەست، چەند گاڤەکان ئەز دەرێ دکانێ دوور نەدکەڤتم، چی ب بینم زەلامکێ ب ملێ من دگرت، ئەو زەلامکێ بەری بێهنەکێ ل ناڤا دکانێ دیار بؤ چاڤەرێی من بو ئەز دەرکەڤم، وى ب ملێ من دگرت ودگۆتە من – وەرە کریڤ من شۆلەک وا ژ تە هەى – هنجى من دگۆتێ بێژە کریڤ تە شۆل ب من هەیە.. بێژە تە خێرە…!؟ نە هەرێ وى ب کۆتەکى –خورتى- ملێ من دگرت وئەز ددام پێشییا خۆ وبەرب مال دبرم (مالان نە گەلەک دووری بازارێ بو) … نا بێژى دەمێ وی زانی ئەز ئێزدیمە بێعەسلی یا خراب یا ددلى دا خولقى …!! من نەدزانى وى بێ قرارى چى ئەینەتە هەتا ئەز نە بریمە مال، کو ئەم گەهشتین مالا وان، مالەک پڕ گەمار وپیس، باوەرکەن جڤاتێ مالێت مە ئێزدییان ل ڤان گوندان ب دەهان جاری ژ مالا بێئۆلى یا-ل باژێرى- پاقژ وب سەروبەر تربو، پێشیێ مێرکى ئەز برم ژۆرەکێ ئەز رووناندم وئاڤەک ددا من، ب کورمانجیەک نە بژوون ب من ڕا ئاخڤت، وی دگۆتە من :
” کریڤ ئەز چى بێژمە تە (انت قول بعدي) توو ژى دێ وەکو من بێژى ل پێ من ها…هەکە ب خودێ دێ تە دەمە بەر حنگروزا (والله اقتلك) … من دگۆتێ :
” بێژە، بلا ئەز ئامادەمە، بەس پچەکێ زو، توو چى دخوازى بێژە بەس پچەکێ بلەز دابگەهەمە هەڤالێت خۆ، رێیا مە یە دوورە، گوندێ مە بێرستەک قۆناغەکێ ژ باژێرێ ئێسفنێ یە دوورە…”
مێرکى دەستێ من دگرت وئەز دبرم دژۆرەکا دنا مالێ دا، توو بێژى ئەو ژۆر ئاخوورێ دەوارا بو، تارى وبێهنا گەنی ژێ دفوورییا، هنجی بێژی گەرم و ب گەمار..
چى ب بینم لاوەک سەر پشتێ ئى درێژکرى بو ودنالى، ناڤ چاڤ کرێت، رەش وەکو قیرى، لێڤ گۆلک، چەند دەق ل روهو ودەستی دیار بوون، پشتى هنگى من زانى کورێ وى یێ تاقانە یە ئەو لاو، مێرکى زۆرى ل من دکر ئەز ب دەڤێ خۆ بێژم – خودێ روحێ من – جانێ من – (روحي نذر) ل دۆر سەرێ ڤى نەساغى ب گێرت، مێرکى دگۆتە من بێژە ب دەنگەکى بلند ل پەى من بێژە :
“خودێ توو من ب قوربانى ڤى نەخۆشى بکەى…!”.
وى ل من دحەیتاند، دگۆتە من بێژە کورۆ هۆ، ل پێ من بێژە ب دەنگێ بلند:
” خودێ توو بدەى خاترا ناڤێ خۆ هنجى ئەڤ نەخۆشە هێژا وبەرکەفتى یە، توو سەرێ من ل دۆرا سەرێ وى ب گێرینى…”.
هۆسانێ نە جارەک وددووان، بتر ژ دەهێت جاران ژ مەجبوورییان دا من ب دەڤێ خۆ دگۆت وڤەدگۆت هەتا بێ ئۆلى بەلا خۆ ژمن ڤەکرى وئەز بەردایم، باوەرکەن جڤاتێ ئەز ب پیرێ خۆ -شێر مەحمە رەشان -کەم ئەوى گەنجێ نەخۆش وسەر پشتێ رازاى چەند جارى من دگۆت خودێ من قوربان بکەى – هەلبەت ژ ترسان دا بو- ئەو بتر وبتر دنالى، قیرێنى ژێ دچۆن..توو بێژى ئێکى ئەو زختە دکر وئازار ددا…”..

الاشتراك
نبّهني عن
0 Comments
الأقدم
الأحدث الأكثر تصويت

Most Popular